EIIRBO

Burnout : huidige context

Klik op een element van het wiel
GIBOP Recommandations Task forces Sensibilisation Coaching GPS observatoire Enquête bien-être

Socio-economische en wettelijke context

Psychosociale risico's op het werk worden gedefinieerd als: de waarschijnlijkheid dat een of meerdere werknemers psychische (en fysieke) schade ondervinden door de blootstelling aan componenten in de arbeidsorganisatie.

De gevolgen zijn :

  • individueel : geestelijk (angst, depressie, burn-out, ...) en/of lichamelijk (hart- en vaatziekten, slapeloosheid, ...)
  • collectief : conflicten, arbeidsongevallen, absenteïsme, lagere werkkwaliteit en productiviteit, klachten van klanten of patiënten, onverschilligheid, gebrek aan motivatie, een golf van ontslagen, personeelsverloop, neerleggen van klachten, etc.

De oorzaken hebben te maken met verschillende factoren :

  • De arbeidsorganisatie : beschikbare middelen, procedures, beheerstools, managementstijl, ...
  • De werkinhoud : complexiteit, emotionele belasting (Public Relations, confrontatie met lijden, omgaan met emoties, ...).
  • De werkomstandigheden : nachtwerk, onregelmatige werkuren, carrièreplanning, evaluatieprocedures, mogelijke blootstelling aan psychologisch, moreel of lichamelijk geweld.
  • Interpersoonlijke relaties op het werk, tussen werknemers, de hiërarchie, klanten, gebruikers, patiënten, enz.

Wat zegt de wetgever ?

In Frankrijk

Voor de werkgever geldt een algemene veiligheidsplicht (artikel L. 4121-1 van de Arbeidswetgeving). De werkgever moet (ook psychosociale) risico's inschatten en de nodige maatregelen nemen om de veiligheid te garanderen en de lichamelijke en mentale gezondheid van werknemers te beschermen. Die algemene verplichting gaat uit van een globale strategie ter preventie van beroepsrisico's. Er moet niet alleen aan specifieke verplichtingen worden voldaan, ook het beoogde resultaat (de veiligheid en de fysieke en mentale gezondheid van werknemers waarborgen) is van belang.
Om de preventie van psychosociale risico's binnen het bedrijf te organiseren, baseert de werkgever zich op de algemene preventieprincipes. De reglementering hieromtrent is terug te vinden op de website van het INRS (franse versie).

In België

De werkgever moet de nodige maatregelen nemen om de veiligheid en de fysieke en mentale gezondheid van werknemers te verzekeren. 
Die maatregelen omvatten: detectie (via enquêtes), risicopreventie, informatie, vorming en de uitbouw van een haalbare organisatie met de nodige middelen. 
Een analyse is bedoeld om na te gaan of de risico's binnen het bedrijf een invloed kunnen hebben op de gezondheid van werknemers (veroorzaken van stress, burn-out, misbruiken, ...).
Een risicoanalyse van de psychosociale risico's op het werk impliceert participatie van de werknemers.
Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de detectie en de preventie van psychologisch geweld op de werkvloer (morele en seksuele intimidatie).
Cf. de wet op het welzijn op het werk van 28 februari en 28 maart 2014 (franse versie).